روز طبیعت یا ۱۳ بدر یکی از سنتهای کهن ایرانیان است که ریشه در فرهنگ و باورهای باستانی دارد. این روز آخرین روز از تعطیلات نوروزی است و مردم بهطور سنتی آن را در دل طبیعت سپری میکنند در همین راستا خبرنگار بازتاب بروجرد در خصوص ۱۳بدر طی یادداشتی نوشت : فلسفهی این روز به نوعی پاسداشت طبیعت و سپاسگزاری از نعمتهای آن است که در فرهنگ ایرانیان جایگاه ویژهای دارد. در باورهای قدیمی، عدد ۱۳ نحس تلقی میشد، اما ایرانیان با گذراندن این روز در دل طبیعت، به نوعی این نحسی را از بین میبردند.
از دیدگاه علمی و زیستمحیطی، این روز میتواند فرصتی برای پیوند بیشتر انسان با طبیعت و افزایش آگاهی نسبت به اهمیت حفظ محیط زیست باشد.
یکی از مهمترین آداب روز طبیعت گذراندن وقت در طبیعت و پیکنیک خانوادگی است که در سراسر ایران رایج است. مردم در این روز سبزههای هفتسین را به آب میسپارند تا موجب برکت و شادابی طبیعت شود، گرچه امروزه توصیه میشود سبزهها را در طبیعت رها نکنند. گره زدن سبزه توسط دختران و پسران جوان یکی از رسوم قدیمی است که نمادی از آرزوی ازدواج و پیوند زناشویی به شمار میرود. بازیهای دستهجمعی مانند تاببازی، طنابکشی و وسطی از سرگرمیهای این روز است که شور و نشاط خاصی به جمعهای خانوادگی میبخشد. همچنین، در برخی مناطق خواندن ترانهها و اجرای موسیقی محلی به عنوان بخشی از آیینهای ۱۳ بدر انجام میشود.
یکی از مهمترین راههای حفظ طبیعت در این روز جمعآوری زبالهها و پرهیز از رها کردن آنها در محیط است. بهتر است از ظروف یکبار مصرف پلاستیکی استفاده نشود و به جای آن از ظروف چندبار مصرف یا زیستتخریبپذیر استفاده کنیم. همچنین، روشن کردن آتش در طبیعت باید کنترلشده باشد تا از آتشسوزی و آسیب به درختان جلوگیری شود. رها نکردن سبزه در رودخانهها و دریاچهها از دیگر اقدامات مهمی است که از آلودگی آب جلوگیری میکند.
همچنین، میتوان این روز را به فرصتی برای آموزش کودکان درباره محیطزیست و طبیعتگردی مسئولانه تبدیل کرد تا نسل آینده نیز به حفظ طبیعت پایبند باشد.یکی از باورهای قدیمی دربارهی این روز این است که عدد ۱۳ نحس است و برای دور کردن نحسی باید از خانه بیرون رفت. این باور ریشه در برخی فرهنگهای قدیمی دارد، اما بسیاری از محققان معتقدند که ایرانیان برای شاد بودن و ارتباط با طبیعت این روز را گرامی میداشتند.
در گذشته، مردم باور داشتند که گذراندن روز ۱۳ فروردین در طبیعت باعث دفع بلا و افزایش خوششانسی در سال جدید میشود. گره زدن سبزه نیز ریشه در اسطورههای ایرانی دارد و نمادی از پیوند و ازدواج است که ریشه در سنتهای کشاورزی و باور به باروری طبیعت دارد. برخی نیز معتقد بودند که بارش باران در این روز نشانهای از سالی پر از خیر و برکت است و آن را به فال نیک میگرفتند.
در شمال ایران مردم معمولاً به جنگلها و کنار رودخانهها میروند و غذاهای محلی مانند میرزا قاسمی و باقلا قاتق تهیه میکنند.
در مناطق کویری مانند یزد و کرمان، مردم در باغهای اطراف شهر تجمع کرده و از نوشیدنیهای سنتی مانند عرقیجات استفاده میکنند. در غرب ایران و استانهایی مانند کردستان و کرمانشاه، مراسم همراه با موسیقی محلی و رقصهای سنتی اجرا میشود که رنگ و بوی خاصی به ۱۳ بدر میبخشد.
در جنوب ایران، بهویژه در شهرهای ساحلی، مردم این روز را با قایقسواری و ماهیگیری در کنار دریا جشن میگیرند. در مناطق عشایری، روز طبیعت فرصتی برای دیدار اقوام و برگزاری جشنهای خانوادگی در دامان طبیعت است.
یکی از رایجترین غذاهای ۱۳ بدر کباب است که معمولاً در طبیعت تهیه و مصرف میشود. آش رشته از دیگر غذاهای محبوب این روز است که به دلیل سادگی در تهیه و طعم دلچسب، طرفداران زیادی دارد. در برخی مناطق، مردم دلمه برگ مو یا کوکو سبزی درست میکنند که با طبع طبیعتگردی سازگار است. باقالی پلو با ماهی یکی از غذاهای سنتی است که در برخی خانوادهها به عنوان غذای ۱۳ بدر طبخ میشود. همچنین، تنقلاتی مانند نقل، توت خشک، لواشک و آجیل معمولاً در کنار غذاهای اصلی سرو میشود و حال و هوای خاصی به این روز میبخشد.
یکی از باورهای سنتی این است که خانه ماندن در ۱۳ بدر باعث نحسی و بدشانسی در طول سال میشود، اگرچه این باور بیشتر جنبهی نمادین دارد. برخی معتقدند که رفتن به دل طبیعت باعث تجدید روحیه، افزایش انرژی مثبت و ایجاد حس نشاط در خانواده میشود. از نظر علمی، گذراندن وقت در فضای باز باعث کاهش استرس و بهبود سلامت روانی و جسمانی افراد میشود.
همچنین، ۱۳ بدر فرصتی برای دور شدن از شلوغی زندگی شهری و تقویت روابط خانوادگی است که در سبک زندگی مدرن اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
برخی افراد نیز به دلیل اعتقادات مذهبی و فرهنگی این روز را به عنوان یک فرصت برای شکرگزاری از نعمتهای طبیعت میدانند.یکی از مهمترین راهها این است که زبالههای تولیدشده را جمعآوری و از محیطزیست حفاظت کنیم. استفاده از وسایل چندبار مصرف بهجای پلاستیک نقش مهمی در کاهش آلودگی دارد. همچنین، میتوان بهجای روشن کردن آتش در طبیعت، از وسایل پختوپز قابلحمل استفاده کرد تا به درختان آسیبی نرسد.
آموزش کودکان دربارهی احترام به طبیعت از دیگر اقدامات مفید است که در بلندمدت اثرات مثبتی خواهد داشت. علاوه بر این، کاشت نهال و گل در این روز میتواند به جایگزینی بخشی از خسارات وارده به طبیعت کمک کند و باعث افزایش سرسبزی محیط شود.
طبیعت لرستان و جاذبههای گردشگری آناستان لرستان یکی از زیباترین و بکرترین مناطق طبیعی ایران محسوب میشود که در دامنههای زاگرس مرکزی قرار گرفته است. این منطقه با داشتن کوههای سر به فلک کشیده، درههای شگفتانگیز، آبشارهای خروشان، جنگلهای انبوه و رودخانههای پرآب به یکی از مقاصد محبوب طبیعتگردی و ماجراجویی تبدیل شده است.
علاوه بر طبیعت چشمنواز، لرستان دارای آثار تاریخی ارزشمندی نیز هست که قدمت برخی از آنها به هزاران سال قبل بازمیگردد.
۱. آبشار بیشه – جواهری در دل کوهستان
آبشار بیشه یکی از زیباترین آبشارهای ایران است که در مسیر راهآهن تهران – جنوب و در نزدیکی شهرستان دورود واقع شده است. این آبشار با ارتفاع حدود ۴۸ متر و عرض ۲۰ متر از دل صخرههای سبز و پوشیده از گیاهان به پایین سرازیر میشود. اطراف این آبشار جنگلهای سرسبز بلوط و درختان افرا و بید قرار دارد که چشماندازی بینظیر را خلق کردهاند. وجود ایستگاه راهآهن در نزدیکی آبشار باعث شده که دسترسی به این مکان بسیار آسان باشد. این منطقه به دلیل داشتن چشمههای متعدد، هوای خنک و طبیعت بکر، مقصد محبوبی برای گردشگران و علاقهمندان به طبیعتگردی است.
۲. دریاچه گهر – نگین زاگرس
یکی از شگفتانگیزترین جاذبههای طبیعی لرستان، دریاچه گهر است که در میان رشتهکوه اشترانکوه واقع شده و به “نگین زاگرس” معروف است. این دریاچهی کوهستانی در ارتفاع ۲۳۵۰ متری از سطح دریا قرار دارد و آب آن از ذوب شدن برفهای ارتفاعات اشترانکوه تأمین میشود. آب دریاچه گهر شفاف و آبی رنگ است و امکان شنا، قایقسواری و ماهیگیری در آن وجود دارد. برای رسیدن به این دریاچه، باید مسیر کوهستانی را طی کرد که برای علاقهمندان به طبیعتگردی یک تجربه هیجانانگیز محسوب میشود. کمپینگ در کنار دریاچه، شبمانی زیر آسمان پرستاره و تماشای طلوع و غروب خورشید از جذابیتهای این منطقه است.
۳. آبشار نوژیان – بلندترین آبشار لرستان
در ۳۸ کیلومتری جنوب شرقی خرمآباد، آبشاری باشکوه و مرتفع به نام آبشار نوژیان قرار دارد که با ارتفاع ۹۵ متر به عنوان بلندترین آبشار لرستان شناخته میشود. مسیر دسترسی به این آبشار از میان جنگلهای سرسبز و کوههای مرتفع میگذرد و منظرهای فوقالعاده زیبا را پیش روی بازدیدکنندگان قرار میدهد. منطقه اطراف آبشار دارای گونههای متنوعی از گیاهان دارویی و درختان بلوط است که آن را به مقصدی ایدهآل برای طبیعتدوستان تبدیل کرده است.
۴. دره شیرز – گرند کانیون ایران
یکی از زیباترین و اسرارآمیزترین جاذبههای طبیعی لرستان، دره شیرز است که در شهرستان کوهدشت و در نزدیکی مرز استان کرمانشاه قرار دارد. این دره به دلیل دیوارههای سنگی بلند و مناظر منحصربهفرد خود، “گرند کانیون ایران” نام گرفته است. ارتفاع دیوارههای این دره در برخی نقاط به بیش از ۱۵۰ متر میرسد و رودخانهای از میان آن عبور میکند که منظرهای فوقالعاده ایجاد کرده است. مسیر درهنوردی شیرز ترکیبی از صخرهنوردی، پیادهروی در آب و عبور از میان غارهای کوچک است که تجربهای هیجانانگیز را برای گردشگران رقم میزند.
۵. جنگلهای بلوط زاگرس – میراث سبز لرستان
لرستان دارای بخشی از جنگلهای زاگرس است که شامل درختان بلوط، بنه، زالزالک، بادام کوهی و گلابی وحشی هستند. این جنگلها زیستگاه حیواناتی مانند خرس قهوهای، سنجاب ایرانی، کل و بز، و گرگ خاکستری هستند و نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی منطقه دارند. در فصل بهار، این جنگلها سرسبز و پر از گلهای وحشی میشوند و هوای مطبوعی دارند که برای طبیعتگردی بسیار مناسب است.
۶. پل گاومیشان – شاهکار معماری ساسان
پل گاومیشان یکی از آثار تاریخی برجسته لرستان است که بر روی رودخانه سیمره در شهرستان پلدختر قرار دارد. این پل که قدمت آن به دوران ساسانیان بازمیگردد، دارای یکی از بزرگترین دهانههای طاقی شکل در میان پلهای تاریخی ایران است. طول این پل حدود ۱۷۰ متر و عرض آن ۸ متر است. علاوه بر جذابیت تاریخی، این منطقه دارای طبیعت زیبایی با چشمانداز رودخانه و کوههای اطراف است که بازدید از آن را دلانگیز میکند.
۷. غار کلماکره – گنجینه پنهان لرستان
در شهرستان پلدختر، یکی از اسرارآمیزترین غارهای ایران به نام غار کلماکره قرار دارد که در گذشته مخفیگاه گنجینههای ارزشمند بوده است. این غار در دل یک صخرهی مرتفع قرار دارد و دسترسی به آن بسیار دشوار است. در سالهای گذشته، اشیای باستانی ارزشمندی از این غار کشف شدهاند که برخی از آنها اکنون در موزههای مهم جهان نگهداری میشوند. علاوه بر ارزش تاریخی، فضای داخلی غار دارای قندیلهای آهکی بسیار زیبایی است که چشماندازی منحصربهفرد را ایجاد کردهاند.
۸. سراب کیو – بهشت کوچک خرمآباد
سراب کیو یکی از زیباترین جاذبههای طبیعی شهر خرمآباد است که در کنار قلعه فلکالافلاک قرار دارد. این دریاچهی طبیعی از آبهای زیرزمینی تأمین میشود و دارای رنگ آبی شفاف و زلالی است. در اطراف دریاچه پارکهای زیبایی قرار دارد که آن را به مکانی ایدهآل برای تفریح، قایقسواری و استراحت تبدیل کردهاند.
۹. تالابهای لرستان – پناهگاه پرندگان مهاجر
استان لرستان دارای چندین تالاب مهم از جمله تالاب بیشه دالان، تالاب تنوردر، و تالاب لفاف است که زیستگاه گونههای متنوعی از پرندگان مهاجر و آبزیان هستند. این تالابها نقش مهمی در حفظ تعادل اکولوژیکی منطقه دارند و برای علاقهمندان به پرندهنگری مقصدی جذاب به شمار میآیند.
طبیعت بروجرد و جاذبههای آن
بروجرد دومین شهر بزرگ استان لرستان و یکی از زیباترین مناطق کوهستانی زاگرس است. این شهر که در ارتفاع ۱۶۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد، دارای آبوهوای معتدل کوهستانی، چشمههای پرآب، باغهای میوه، کوههای سرسبز و رودخانههای زیبا است که آن را به یکی از بهترین مقاصد گردشگری ایران تبدیل کرده است.
الف) گلدشت بروجرد – بهشت سرسبز
زاگرسدره گلدشت یکی از زیباترین مناطق طبیعی بروجرد است که به عنوان “بهشت سرسبز زاگرس” شناخته میشود. این منطقه پوشیده از باغهای وسیع سیب، گیلاس، گردو و آلبالو است و در فصل بهار و تابستان به یکی از محبوبترین تفرجگاههای مردم محلی و گردشگران تبدیل میشود. هوای مطبوع، رودخانههای زلال، درختان سرسبز و کوههای مرتفع این منطقه را به یک مقصد فوقالعاده برای پیکنیک و طبیعتگردی تبدیل کرده است.
ب) کوه گرین – بلندترین قله بروجرد
رشتهکوه گرین بخشی از زاگرس است که در شمال غرب بروجرد قرار دارد. بلندترین قله این رشتهکوه، قله ولاش با ارتفاع ۳۶۲۳ متر است که یکی از مقاصد اصلی کوهنوردان محسوب میشود. این منطقه دارای چشمههای زلال، مراتع سرسبز و پوشش گیاهی متنوعی است که در فصل بهار و تابستان به مقصدی فوقالعاده برای طبیعتدوستان تبدیل میشود.
ج) دریاچه آبسرده – زیبای آرام بروجرد
دریاچه آبسرده یکی از مکانهای دیدنی بروجرد است که در میان کوههای اطراف شهر قرار دارد. این دریاچه در فصول گرم سال، مکان مناسبی برای قایقسواری، ماهیگیری و پیکنیک است. اطراف دریاچه پوشیده از باغها و مراتع سرسبز است که محیطی دنج و آرام را برای استراحت و لذت بردن از طبیعت فراهم میکند.
د) تنگه کپرگه – شگفتی طبیعی بروجرد
تنگه کپرگه یکی از جاذبههای ناشناخته اما فوقالعاده زیبای بروجرد است که در میان صخرههای مرتفع و رودخانهای زلال قرار گرفته است. این دره دارای مسیرهای سنگی و آبشارهای کوچک است که بهشتی مخفی برای علاقهمندان به طبیعتگردی و ماجراجویی محسوب میشود.
ه) پارک فدک – بزرگترین پارک جنگلی بروجرد
پارک فدک یکی از بزرگترین و زیباترین پارکهای جنگلی غرب ایران است که در شمال شهر بروجرد واقع شده است. این پارک دارای درختان بلند، مسیرهای پیادهروی، دریاچه مصنوعی، آلاچیقها و امکانات تفریحی متعدد است که آن را به یکی از محبوبترین مقاصد گردشگری شهر تبدیل کرده است.
طبیعت لرستان ترکیبی از کوهستانهای مرتفع، آبشارهای زیبا، درههای شگفتانگیز، جنگلهای بلوط، رودخانههای خروشان و آثار تاریخی است که آن را به یکی از بهترین مقاصد گردشگری در ایران تبدیل کرده است.
این استان با تنوع طبیعی و تاریخی خود، هم برای علاقهمندان به ماجراجویی و طبیعتگردی و هم برای علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ، یک مقصد ایدهآل محسوب میشود.
استان لرستان و شهر بروجرد با داشتن کوههای سرسبز، رودخانههای زلال، دریاچههای کوهستانی، جنگلهای بلوط، آبشارهای باشکوه و اماکن تاریخی، یکی از بهترین مقاصد طبیعتگردی ایران محسوب میشوند. بروجرد با طبیعت دلانگیز خود، گلدشت سرسبز، دریاچههای آرام و کوههای بلند، و لرستان با شگفتیهای طبیعی و تاریخیاش، مقصدی عالی برای ماجراجویان و عاشقان طبیعت است.
انتهای پیام/
