به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بازتاب بروجرد ، ایجاد اشتغال پایدار، حمایت از اقشار نیازمند و توسعه تولید داخلی از مهمترین دغدغههای فعالان حوزه کارآفرینی است.
در این میان، برخی کارآفرینان تلاش میکنند فعالیت اقتصادی را با اهداف فرهنگی و اجتماعی پیوند بزنند و بخشی از درآمد حاصل از تولید را در مسیر خدمات عامالمنفعه به کار گیرند.
الهام آزما، دبیر بازنشسته آموزش و پرورش و مؤسس مؤسسه مردمنهاد «رهروان مهدویت»، با همین رویکرد اقدام به راهاندازی کارگاه تولید پوشاک و برند «رویش نو» کرده است.
او در این گفتوگو از شکلگیری ایده «اقتصاد قرآنی»، چگونگی تأسیس کارگاه، برنامههای اشتغالزایی برای بانوان، توسعه تولید پوشاک متناسب با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی و چشمانداز گسترش این مجموعه در سطح ملی سخن میگوید.
خبرنگار : ابتدا خودتون رو کامل معرفی کنید و اهدافتان برای تشکیل این کارگاه توضیح دهید؟
الهام آزما ، کار آفرین : من الهام آزما، متولد سال ۱۳۵۰، دبیر بازنشسته آموزش و پرورش هستم. از سال ۱۳۸۹ وارد فعالیتهای فرهنگی شدم و مؤسسهای مردمنهاد با نام «رهروان مهدویت» را تأسیس کردم.
هدف اصلی این مؤسسه، جلب رضایت امام زمان (عجلالله تعالی فرجهالشریف) است. بر همین اساس، در هر حوزهای که احساس کنیم موجب رضایت آن حضرت میشود، ورود کرده و فعالیت میکنیم. از جمله در زمینههای جمعیت و فرزندآوری، برگزاری یادوارههای شهدا و زنده نگه داشتن یاد و راه شهدا، محرومیتزدایی، مسائل اقتصادی، آموزشی، تربیتی و هر موضوع دیگری که بتواند در خدمت جامعه اسلامی و زمینهساز رضایت حضرت ولیعصر (عج) باشد.
در حوزه اقتصادی، به این نتیجه رسیدم که کشور نیازمند یک تحول اساسی است. احساس میکردم اقتصادی که امروز بر جامعه حاکم است، تا حد زیادی از الگوهای غربی تأثیر گرفته و لازم است به سمت اقتصادی مبتنی بر آموزههای قرآن کریم حرکت کنیم.
یکی از کسانی که در شکلگیری این نگاه تأثیر زیادی بر من داشت، استاد بزرگوارم، مرحومه خانم مجتهد، همسر مکرمه امام جمعه محترم شهرستان بروجرد بودند. ایشان در تفسیر آیه شریفه «أَقِیمُوا الصَّلَاهَ وَآتُوا الزَّکَاهَ» میفرمودند که «اقامه نماز» بیانگر بُعد معنوی جامعه است؛ یعنی اگر جامعهای بخواهد پایبند به ارزشهای دینی باشد، باید نماز در آن جایگاه واقعی خود را پیدا کند. در چنین جامعهای، بسیاری از آسیبهای اجتماعی کاهش مییابد و ارزشهای الهی جایگزین ضد ارزشها میشود.
ایشان همچنین میفرمودند که «آتوا الزکاه» به بُعد اقتصادی جامعه اشاره دارد و نشان میدهد که اقتصاد نیز باید بر اساس دستورات الهی اداره شود.
همین موضوع باعث شد مطالعات گستردهای در زمینه اقتصاد قرآنی انجام دهم. در بررسی تفسیر المیزان علامه طباطبایی و همچنین دیدگاه سایر علما، متوجه شدم که زکات تنها به معنای فقهی آن محدود نمیشود، بلکه دارای معنای عام نیز هست. بر اساس این دیدگاه، هر مالی که در راه خدا انفاق شود و موجب رشد، برکت و شکوفایی جامعه گردد، در مفهوم عام زکات قرار میگیرد. به همین دلیل، علما زکات را به دو بخش تقسیم میکنند: زکات خاص که احکام فقهی مشخصی دارد و زکات عام که هرگونه انفاق و هزینهکرد در راه خدا را شامل میشود.
از سوی دیگر، در مؤسسه با تعداد زیادی از خانوادههای نیازمند روبهرو بودیم که برای دریافت کمک مراجعه میکردند. تهیه سبدهای معیشتی و تأمین نیازهای آنان هر روز دشوارتر میشد. از طرفی، برای خودم نیز خوشایند نبود که همواره برای جمعآوری کمکهای مردمی دست نیاز به سوی دیگران دراز کنم. کمکهای خیرین بسیار ارزشمند است، اما نمیتوان یک فعالیت گسترده و مستمر را تنها بر پایه این کمکها اداره کرد.
به همین دلیل، به این فکر افتادم که باید راهکاری ایجاد شود که هم درآمدزا باشد و هم بتواند به صورت پایدار منابع لازم برای حمایت از محرومان را تأمین کند. از همین نقطه بود که ایده طراحی یک الگوی اقتصادی مبتنی بر آموزههای قرآن کریم و فرهنگ انفاق و زکات در ذهنم شکل گرفت؛ الگویی که بتواند ضمن ایجاد رونق اقتصادی، خدمترسانی مستمر به نیازمندان را نیز امکانپذیر سازد.
خبرنگار : لطفاً درباره تاریخچه تأسیس کارگاه و انگیزه اصلی شما برای ورود به حوزه تولید پوشاک توضیح دهید؟ چند نفر مستقیم و غیر مستقیم در کنار شما کار میکنند؟
کارآفرین : در سال دوم فعالیت، زمانی که ایده «اقتصاد قرآنی» برای ما شکل جدیتری به خود گرفت، تلاش کردیم مردم را با استناد به آیات قرآن کریم به مشارکت در این حرکت دعوت کنیم.
از جمله به آیه ۹۵ سوره مبارکه نساء استناد میکردیم که خداوند متعال میفرماید:
«فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِینَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِینَ دَرَجَهً»
و در ادامه همین آیه، پاداش بزرگ مجاهدان را یادآور میشود.
همچنین آیه ۲۰ سوره مبارکه توبه که میفرماید:
«الَّذِینَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَهً عِنْدَ اللَّهِ وَأُولَئِکَ هُمُ الْفَائِزُونَ»
و نیز آیات متعدد دیگری که بر اهمیت جهاد مالی در کنار جهاد جانی تأکید دارند.
بر همین اساس، مردم را تشویق کردیم که همانند «مجاهدان فی سبیلالله به اموالهم»، بخشی از دارایی خود را در راه خدا و برای حل مشکلات جامعه به میدان بیاورند.
برای تحقق این هدف، گروه جهادی «سیدالمنفقین امام حسن مجتبی (علیهالسلام)» را تشکیل دادیم. انتخاب این نام بر اساس این باور بود که همانگونه که امام حسین (علیهالسلام) الگوی کامل مجاهدان فی سبیلالله با جان خویش هستند، امام حسن مجتبی (علیهالسلام) نیز الگوی بزرگ مجاهدت با مال و انفاق در راه خدا هستند.
عنوان «سیدالمنفقین» به زیبایی این حقیقت را بیان میکند که آن حضرت بهترین الگو برای جهاد مالی و انفاق در راه خداست.
اعتقاد ما این است که اگر فرهنگ «جهاد با مال» در جامعه نهادینه شود، بسیاری از مشکلات اقتصادی مردم برطرف خواهد شد. هنگامی که اقتصاد جامعه سامان پیدا کند و رضایت عمومی افزایش یابد، زمینه سوءاستفاده دشمنان، ایجاد فتنه و ناامنی نیز به حداقل خواهد رسید. جامعهای که از نظر اقتصادی در وضعیت مطلوبی قرار داشته باشد، با انگیزه و امید بیشتری از ارزشهای خود دفاع خواهد کرد.
در تاریخ ۸ بهمن ۱۴۰۳، فعالیت این گروه را تنها با دو نفر آغاز کردیم. در ابتدا صرفاً لینک دعوت را برای افرادی که ما را میشناختند ارسال کردیم. استقبال بهقدری چشمگیر بود که تا ۱۱ اسفند همان سال، تعداد اعضای گروه به حدود ۶۰۰ نفر رسید.
از ۱۱ اسفند، جمعآوری مشارکتهای مالی برای اجرای طرح «احیای اقتصاد قرآنی بر پایه زکات» آغاز شد. اعضای گروه با نیت مشارکت در این حرکت فرهنگی و اقتصادی، کمکهای خود را واریز کردند. اکنون که حدود شش ماه از آغاز این حرکت گذشته است، تعداد اعضای گروه به بیش از یکهزار و ۲۷۰ نفر رسیده و مجموع مشارکتهای مردمی از ۵۰۰ میلیون تومان فراتر رفته است.
در ادامه مسیر، یکی از خیرین گروه جهادی حضرت ابوالفضل (علیهالسلام)، مستقر در حسینیه حاج مراد واقع در منطقه ۴۲ دستگاه و خیابان ۴۵ متری بسیج، فضای طبقه فوقانی حسینیه را در اختیار ما قرار داد. همچنین چهار دستگاه چرخ خیاطی، یک دستگاه اتو و یک قیچی برش نیز برای آغاز کار در اختیار مجموعه قرار گرفت.
با توسعه فعالیتها، تجهیزات کارگاه را نیز افزایش دادیم و چند چرخ خیاطی دیگر، یک میز مکش اتو، اتوی بخار صنعتی، میز بزرگ برش و قیچی برش جدید تهیه شد. سپس تولید پوشاک، بهویژه دوخت مانتو، را آغاز کردیم.
برای معرفی محصولات، از ۲۲ مرداد تا ۷ شهریور در یک نمایشگاه حضور یافتیم. اگرچه غرفه ما تنها حدود شش روز فعال بود، اما با استقبال بسیار خوب مردم روبهرو شد و توانستیم در همین مدت بیش از ۵۰ میلیون تومان فروش داشته باشیم. این استقبال، انگیزه و امید ما را برای ادامه مسیر چندین برابر کرد.
در حال حاضر، گروه جهادی ما دارای هفت نفر عضو هیئت امنا است که امور مدیریتی مجموعه را بر عهده دارند. همچنین در کارگاه تولیدی، شش نفر بهطور مستقیم مشغول به کار هستند و یک نفر نیز مسئولیت خدمات و پشتیبانی را بر عهده دارد.
برای عرضه مستقیم محصولات، فروشگاهی نیز در پاساژ مسعود، واقع در خیابان شهدا، راهاندازی کردهایم و به همین منظور یک فروشنده نیز به مجموعه اضافه شده است. در نتیجه، اکنون هشت نفر بهصورت مستقیم در این مجموعه مشغول فعالیت و همکاری هستند.
این مجموعه هنوز در ابتدای مسیر خود قرار دارد، اما امیدواریم با گسترش فرهنگ انفاق، زکات و جهاد مالی، بتواند الگویی عملی برای تحقق اقتصاد قرآنی، ایجاد اشتغال، حمایت از محرومان و تقویت همبستگی اجتماعی در کشور باشد.
خبرنگار : چه عواملی باعث شد مسیر تولید مستقیم پوشاک را انتخاب کنید؟
کارآفرین: عامل اصلی انتخاب حوزه تولید پوشاک، پیش از هر چیز، عنایت خداوند متعال و لطف حضرت ولیعصر (عجلالله تعالی فرجهالشریف) بود. در یکی از جلساتی که با خیرین برگزار کردیم و از آنان برای همراهی با طرح «احیای اقتصاد قرآنی» دعوت به همکاری نمودیم، یکی از خیرین پیشنهاد داد که از فضای طبقه فوقانی ساختمان خود و تجهیزات خیاطی موجود در آن استفاده کنیم و فعالیت خود را از حوزه پوشاک آغاز نماییم. در واقع، این پیشنهاد مسیر فعالیت ما را مشخص کرد؛ زیرا تا آن زمان هنوز تصمیم قطعی نداشتیم که سرمایههای مردمی را در چه زمینهای به کار بگیریم.
اما از سوی دیگر، انتخاب صنعت پوشاک برای ما تنها یک تصمیم اقتصادی نبود، بلکه یک دغدغه فرهنگی و اجتماعی نیز پشت آن قرار داشت. سالها بود که مسئله پوشش بانوان و موضوع حجاب، ذهن مرا به خود مشغول کرده بود. احساس میکردم اگر قرار است در زمینه ترویج فرهنگ عفاف و حجاب اقدامی مؤثر انجام دهیم، این کار تنها با توصیه و تذکر محقق نمیشود، بلکه باید جایگزینی مناسب، زیبا و باکیفیت در اختیار مردم قرار گیرد.
به همین دلیل تصمیم گرفتیم مانتوهایی طراحی و تولید کنیم که در عین رعایت معیارهای حجاب اسلامی، از نظر زیبایی، کیفیت دوخت، طراحی و قیمت نیز برای بانوان جذاب باشد. هدف ما این بود که اگر بانویی هنگام خرید، میان یک مانتوی کوتاه یا جلو باز و یک مانتوی پوشیده و مناسب حق انتخاب دارد، محصولی را مقابل او قرار دهیم که به دلیل زیبایی، کیفیت و راحتی، با میل و رغبت آن را انتخاب کند.
بر اساس تجربهای که در جامعه مشاهده کردهام، معتقدم تنها بخش محدودی از بانوان، شاید حدود ۲۰ درصد، به پوششهای نامتناسب گرایش دارند. اکثریت بانوان مسلمان و شیعه، علاقهمند به پوششی هستند که با ارزشهای دینی و فرهنگی آنان هماهنگ باشد، اما در بسیاری از مواقع، بازار انتخاب مناسبی در اختیارشان قرار نمیدهد. هنگامی که مدلهای مناسب کمتر تولید و عرضه شود، افراد ناچار به خرید پوشاکی میشوند که الزاماً مطابق سلیقه و باور قلبی آنان نیست. این اجبار به مرور زمان میتواند به عادت تبدیل شود و حتی ذائقه افراد را تغییر دهد.
از نگاه ما، یکی از وظایف تولیدکنندگان متعهد این است که چنین خلأیی را برطرف کنند. اگر پوشاکی زیبا، باکیفیت، خوشدوخت و متناسب با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی به اندازه کافی در بازار عرضه شود، بسیاری از بانوان با رضایت و اختیار آن را انتخاب خواهند کرد. بنابراین، فعالیت ما در حوزه پوشاک تنها یک کسبوکار نیست، بلکه تلاشی فرهنگی برای ایجاد امکان انتخاب بهتر و تقویت فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه است.
خبرنگار : ساختار مدیریتی کارگاه شما به چه صورت است و چگونه وظایف میان اعضای تیم تقسیم میشود ؟ همینطور بفرمایید چه نقشی برای آموزش و ارتقای مهارت کارگران و خیاطان خود در نظر گرفتهاید همچنین چه اقداماتی برای کنترل کیفیت و اطمینان از استاندارد بودن محصولات انجام میدهید؟
کارآفرین: در خصوص ساختار مدیریتی کارگاه، ساختار ما تفاوت چندانی با سایر کارگاههای تولیدی ندارد. در رأس مجموعه، کارفرما قرار دارد و در کنار ایشان، سرکارگر مسئول تقسیم وظایف، هماهنگی امور اجرایی و نظارت بر روند تولید است. مسئولیت نظارت نهایی بر کیفیت کار، برنامهریزی و تصمیمگیریهای اصلی نیز بر عهده کارفرماست.
در حال حاضر هنوز استادکار ثابت برای مجموعه انتخاب نکردهایم. روش ما این است که برای طراحی مدلهای جدید، از خیاطان ماهر و باتجربه کمک میگیریم. پارچه در اختیار آنان قرار میدهیم تا بر اساس مدلهای روز بازار، نمونهدوزی انجام دهند. اگر مدل انتخابشده دارای ویژگیهایی باشد که با معیارهای فرهنگی ما سازگار نیست، مانند مانتوهای جلو باز، همان طرح را با حفظ زیبایی و جذابیت، اما با اصلاحات لازم از جمله دکمهدار کردن و افزایش میزان پوشیدگی، بازطراحی میکنیم. هدف ما این است که مانتوهایی با قد مناسب، طراحی بهروز و در عین حال منطبق با فرهنگ عفاف و حجاب تولید شود.
در زمینه نیروی انسانی نیز از همان ابتدای کار، اطلاعات تمام افرادی را که متقاضی اشتغال بودند ثبت کردیم. مشخصات، شماره تماس و وضعیت معیشتی آنان را بررسی و اولویتبندی نمودیم. اولویت اصلی ما، بانوان بیسرپرست، بدسرپرست و افرادی هستند که بیشترین نیاز اقتصادی را دارند.
برنامه ما این است که از این افراد برای انجام مهارتسنجی دعوت کنیم و پس از ارزیابی، آنان را در دو گروه قرار دهیم؛ گروه نخست افرادی هستند که از مهارت کافی برخوردارند و میتوانند بلافاصله وارد محیط کار شوند. گروه دوم کسانی هستند که نیاز به آموزش دارند. برای این افراد دورههای آموزشی و مهارتآموزی برگزار خواهیم کرد تا پس از کسب توانایی لازم، بتوانند در کارگاه مشغول به کار شوند. به این ترتیب، علاوه بر ایجاد اشتغال، زمینه توانمندسازی افراد جویای کار نیز فراهم خواهد شد.
در بخش کنترل کیفیت، تلاش ما بر این است که تمامی محصولات بر اساس الگوهای استاندارد تولید شوند. برای طراحی لباسها از الگوهای معتبر و مدلهای روز استفاده میکنیم و همواره سعی داریم بهترین مواد اولیه و پارچههای باکیفیت را تهیه کنیم.
اعتقاد شخصی من این است که بانوی ایرانی شایسته بهترینهاست. به همین دلیل، کیفیت پارچه، دوخت و طراحی برای ما اهمیت ویژهای دارد. در بازدیدهایی که از برخی فروشگاهها داشتم، مشاهده کردم که گاهی پوشاکی با کیفیت متوسط یا حتی پایین، با قیمتهای بسیار بالا عرضه میشود. این موضوع باعث میشود بسیاری از خانوادهها توان خرید پوشاک مناسب و باکیفیت را نداشته باشند و ناچار به انتخاب محصولاتی شوند که نه از نظر کیفیت مطلوب هستند و نه از نظر دوام، ارزش هزینه پرداختشده را دارند.
به نظر من، اگر زنجیره تولید و عرضه با شفافیت بیشتری اداره شود و قیمتگذاریها بر اساس هزینه واقعی و سود منطقی انجام گیرد، مردم میتوانند با هزینهای مناسبتر، پوشاکی باکیفیتتر تهیه کنند. این موضوع نهتنها به نفع مصرفکننده است، بلکه تولیدکنندگان متعهد را نیز به ارائه محصولات بهتر تشویق میکند.
هدف ما این است که در کنار حفظ کیفیت، محصولی با قیمت منصفانه و طراحی زیبا به مردم عرضه کنیم؛ محصولی که هم پاسخگوی نیاز خانوادههای ایرانی باشد و هم نشان دهد که میتوان پوشاکی شایسته، زیبا، باکیفیت و در عین حال متناسب با ارزشهای فرهنگی و دینی تولید کرد.
خبرنگار : در طراحیها بیشتر به مد روز توجه دارید یا نیاز واقعی بازار؟
کارآفرین: در طراحیها هم ما صددرصد به مد روز اهمیت زیادی میدهیم؛ چون اگر با مد روز جلو نرویم، این باعث میشود که خودمان در بازار شکست بخوریم. برای من خیلی مهم است که بتوانیم با تمام پوشاک موجود در کشور قابل رقابت باشیم.
ما مدها را بررسی میکنیم و مدلهای روز را میآوریم، اما آنها را به سبک اسلامی طراحی و اصلاح میکنیم. یعنی همان جذابیت و زیبایی مدلهای روز را حفظ میکنیم، اما تغییراتی در آن ایجاد میکنیم که با فرهنگ و معیارهای حجاب اسلامی هماهنگ باشد.
ما یقین داریم که بخش زیادی از جامعه، حدود ۸۰ درصد جمعیت، طرفدار چنین مدلهایی خواهند بود؛ چون بسیاری از بانوان ایرانی هم به زیبایی و بهروز بودن لباس اهمیت میدهند و هم دوست دارند پوششی داشته باشند که با ارزشها و فرهنگشان هماهنگ باشد. بنابراین هدف ما این است که محصولی ارائه کنیم که هم زیبا و مورد پسند مردم باشد و هم در مسیر فرهنگ ایرانی ـ اسلامی قرار بگیرد.
خبرنگار: مهمترین بازار هدف کارگاه شما کجاست و چه گروهی از مشتریان را پوشش میدهید؟
در مورد مهمترین بازار هدف کارگاه، باید عرض کنم که این کارگاه در حال حاضر یک کارگاه کوچک است، اما نگاه ما بسیار فراتر از یک کارگاه کوچک است. از نظر ما، بازار هدف میتواند همه بانوان باشند؛ زیرا اگر ما بتوانیم طراحیهای زیبا، باکیفیت و جذاب ارائه کنیم، زیبایی خودش عامل جذب است و هر قشری را به سمت خود میکشاند.
مخصوصاً اگر این زیبایی در کنار قیمت مناسب و کیفیت مطلوب قرار بگیرد، قطعاً میتواند باعث استقبال بیشتر مردم شود.
اما نگاه ما در اقتصاد قرآنی، فقط به فروش محصول و بازار هدف محدود نمیشود. دیدگاه ما این است که اگر مردم واقعاً متوجه شوند که مشارکت مالی و انفاق آنها در این مسیر چقدر اهمیت دارد، سرمایهای که این کارگاه میتواند به دست بیاورد، بسیار بزرگ خواهد بود.
به عنوان مثال، اگر امروز ما ۲۰۰ هزار تومان پول داشته باشیم، مقدار کمی گوشت تهیه میکنیم که شاید کمتر از نیم کیلو باشد. وقتی آن را به خانه یک فرد نیازمند میبریم، با شرمندگی میگوییم که نتوانستیم بیشتر تهیه کنیم. این مقدار گوشت نهایتاً برای یک یا دو وعده غذایی آن خانواده کافی است و تمام میشود.
اما اگر بتوانیم در گام اول، ۵ هزار نفر را با این نگاه همراه کنیم و هر نفر فقط ۲۰۰ هزار تومان مشارکت کند، مبلغی حدود یک میلیارد تومان جمع خواهد شد. حال تصور کنید این کارگاه، علاوه بر فروش محصولات و سودآوری خود، هر ماه چنین سرمایهای را نیز برای توسعه فعالیت دریافت کند؛ چه تحول بزرگی میتواند اتفاق بیفتد.
نگاه ما دقیقاً همین است. ما معتقدیم با ترویج فرهنگ انفاق و جهاد مالی، میتوان یک حرکت اقتصادی بزرگ ایجاد کرد.
هدف نهایی ما این است که بتوانیم به بزرگترین تولیدکننده پوشاک در خاورمیانه تبدیل شویم؛ همانگونه که کشور ما در عرصههای دیگر توانسته به موفقیتهای بزرگی دست پیدا کند. ما باید بتوانیم در حوزه پوشاک نیز به جایگاهی برسیم که حتی جایگاه تولیدکنندگانی مانند ترکیه را به دست آوریم.
امروز ترکیه با تولید پوشاک خود، در بسیاری از کشورها فرهنگ و سبک پوشش خاصی را ترویج میکند که همیشه با فرهنگ و سبک زندگی اسلامی یک زن مسلمان هماهنگ نیست. ما باید بتوانیم یک الگوی جایگزین ارائه کنیم؛ الگویی که هم زیبا، باکیفیت و جذاب باشد و هم با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی سازگاری داشته باشد.
وسعت نگاه ما چنین است.
اتفاقاً در سوره مبارکه بقره، خداوند متعال میفرماید:
«وَأَنْفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَلَا تُلْقُوا بِأَیْدِیکُمْ إِلَى التَّهْلُکَهِ وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ»
در این آیه، خداوند پس از فرمان به انفاق در راه خود، هشدار میدهد که انسانها با دست خودشان خود را به هلاکت نیندازند.
نگاه ما این است که این هلاکت میتواند شامل ضعف اقتصادی یک جامعه نیز باشد. اگر یک جامعه فرهنگ انفاق و مشارکت اقتصادی در راه خدا را کنار بگذارد، از نظر اقتصادی ضعیف میشود و در برابر فشارها، تحریمها و تهدیدهای بیرونی آسیبپذیر خواهد شد. همچنین ممکن است دیگران برای آن جامعه، الگوهای فرهنگی و سبک زندگی تعریف کنند.
بنابراین، اعتقاد ما این است که اساس اقتصاد یک جامعه اسلامی باید بر پایه انفاق، مشارکت و فرهنگ بخشش در راه خدا شکل بگیرد.
خبرنگار : افزایش قیمت پارچه و مواد اولیه چه تأثیری بر روند تولید شما داشته است؟
کارآفرین: در اقتصاد قرآنی، نگاه ما با اقتصاد سرمایهداری و الگوهای اقتصادی غربی کاملاً متفاوت است؛ هم روش فرق میکند و هم متد و مبنای حرکت.
در یک اقتصاد سرمایهداری، افزایش قیمت مواد اولیه، پارچه و هزینههای تولید ممکن است فشار زیادی به تولیدکننده وارد کند و حتی یک مجموعه را با مشکل جدی مواجه سازد؛ اما در نگاه اقتصاد قرآنی، چون این حرکت بر پایه مشارکت مردمی، انفاق و تزریق مستمر سرمایه شکل گرفته است، این مشکلات میتواند با لطف خداوند مدیریت شود.
ما معتقدیم وقتی مردم در این مسیر مشارکت کنند و هر ماه سرمایهای برای توسعه این حرکت وارد شود، کارگاه و مجموعه تولیدی از پشتوانه مردمی برخوردار خواهد بود و وابسته به یک سرمایهگذار محدود نخواهد بود.
البته همه اینها به اذن خداوند متعال است؛ چرا که ما به وعدههای الهی ایمان داریم. یقین دارم، یقین دارم که با تکیه بر قدرت خداوند و حرکت در مسیری که بر اساس آموزههای دینی طراحی شده است، موانع پیش روی این مسیر به لطف الهی برطرف خواهد شد.
خبرنگار: آیا در نظر دارید از فناوریهای نوین مثل طراحی دیجیتال یا فروش آنلاین استفاده کنید؟
کارآفرین: ۱۰۰ درصد پاسخ ما مثبت است؛ چون اگر بهروز نباشیم و با فناوریهای جدید حرکت نکنیم، از رقابت عقب میمانیم و هر طرحی ممکن است با شکست مواجه شود.
امروز در صنعت پوشاک، ابزارهایی مثل الگوهای کامپیوتری، قیچیهای برش لیزری و چرخهای صنعتی گلدوزی کامپیوتری، سرعت و کیفیت کار را بسیار افزایش میدهند. انشاءالله با توسعه مجموعه، تهیه این تجهیزات نیز برای ما امکانپذیر خواهد شد.
اعتقاد ما این است که اگر بتوانیم در گام اول ۵ هزار نفر را جذب کنیم و هر نفر ماهانه ۲۰۰ هزار تومان مشارکت کند، سرمایهای حدود یک میلیارد تومان در ماه ایجاد خواهد شد که میتواند مسیر رشد مجموعه را هموار کند.
در زمینه فروش آنلاین نیز گروهی با نام «فروشگاه رویش نو» ایجاد کردهایم که برند تولیدات گروه جهادی سیدالمنفقین امام حسن مجتبی (علیهالسلام) خواهد بود. نام «رویش نو» اشاره به مفهوم زکات دارد؛ یعنی انفاقی که موجب رشد، برکت و ایجاد یک حرکت جدید اقتصادی و فرهنگی میشود.
خبرنگار : چشمانداز شما برای توسعه برند در سطح ملی چیست؟
کارآفرین: یک برند برای اینکه در سطح ملی مطرح و توسعه پیدا کند، بیش از هر چیز به کیفیت محصولات خود وابسته است. در کنار کیفیت، ما برای معرفی برند «رویش نو» از این پیام استفاده میکنیم که سود این برند صرف محرومیتزدایی میشود؛ تا مردم بدانند خرید از این برند، علاوه بر تهیه یک محصول باکیفیت، یک مشارکت در کار خیر نیز محسوب میشود.
نگاه ما این است که در آینده بتوانیم «رویش نو» را مانند فروشگاههای زنجیرهای که در شهرهای مختلف توسعه پیدا کردهاند، در سراسر کشور گسترش دهیم؛ بهگونهای که هر فعالیتی زیرمجموعه این برند، چه تولید پوشاک، چه فروشگاهها و چه کارخانههای آینده، سودش در مسیر محرومیتزدایی و خدمترسانی به مردم هزینه شود.
امیدواریم با حضور در نمایشگاههای بزرگ، مانند نمایشگاهی که قرار است در مصلی تهران برگزار شود، بتوانیم با افراد بیشتری آشنا شویم، بازار خود را توسعه دهیم و مردم را با این نگاه جدید آشنا کنیم که برند «رویش نو» برندی است که سود حاصل از تولیدات مردمی آن، صرف خدمت به محرومان میشود.
خبرنگار : کارگاه شما چه نقشی در اشتغالزایی محلی و توانمندسازی نیروی کار بهویژه زنان و جوانان داشته است؟
کارآفرین: در رابطه با نقش کارگاه در اشتغالزایی محلی و توانمندسازی نیروی کار، بهویژه زنان و جوانان، باید عرض کنم که اولویت اصلی ما، جذب بانوان بدسرپرست، بیسرپرست و افرادی است که نیاز جدی به شغل دارند.
ما تلاش میکنیم علاوه بر ایجاد فرصت اشتغال، مهارتآموزی و مهارتافزایی را نیز برای این افراد فراهم کنیم؛ زیرا معتقدیم آموزش یک مهارت میتواند آینده شغلی و اقتصادی افراد را به شکل قابل توجهی تغییر دهد.
هدف ما این است که نیروهایی توانمند تربیت کنیم که در آینده علاوه بر داشتن شغل پایدار، بتوانند نقش مؤثرتری در جامعه داشته باشند.
خبرنگار : آیا در تولیدات خود به فرهنگ بومی و پوشاک سنتی هم توجه داشتهاید یا تمرکز بر لباسهای مدرن است؟
کارآفرین: در پاسخ به این سؤال که آیا تمرکز ما بر پوشاک فرهنگی و بومی است یا پوشاک مدرن، باید عرض کنم که از نظر ما هر دو بخش باید مورد توجه قرار بگیرد.
ما هم تولیدات فرهنگی، بومی و پوشاک سنتی را دنبال میکنیم و هم پوشاک مدرن را؛ زیرا هر کدام مخاطبان خاص خود را دارند. نگاه ما این است که فعالیت مجموعه نباید محدود به یک سبک خاص باشد، بلکه باید جامع و پاسخگوی نیازهای مختلف جامعه باشد.
جالب اینجاست که در بررسیهای ما، استقبال مردم از پوشاک سنتی و بومی بسیار زیاد است. به همین دلیل، انشاءالله در این زمینه نیز با جدیت بیشتری وارد خواهیم شد تا بتوانیم محصولاتی ارائه کنیم که هم ریشه در فرهنگ ایرانی داشته باشد و هم مورد پسند مردم قرار بگیرد.
خبرنگار : بزرگترین چالش پیشروی کارگاه در حال حاضر چیست و چه برنامهای برای رفع آن دارید؟
کارآفرین: کارگاه ما یک مجموعه بسیار تازهتأسیس است و طبیعی است که در این مرحله، آزمون و خطاهای زیادی داشته باشیم. اما به لطف خداوند، بهتدریج در حال رسیدن به یک روال منظم و پایدار در کار هستیم.
اگر بخواهیم مهمترین چالش پیش روی کارگاه را بیان کنیم، مسئله اصلی سرمایه است؛ اینکه بتوانیم از طریق مشارکتهای مردمی سرمایه بیشتری جذب کنیم تا امکان خرید دستگاههای مدرن و بهروز برای مجموعه فراهم شود.
هرچه تجهیزات ما پیشرفتهتر و بهروزتر باشد، تأثیر مستقیمتری بر کیفیت، سرعت و توسعه تولید خواهد داشت. بسیار امیدوار هستیم که بتوانیم با همراهی مردم و خیرین، سرمایههای لازم را جذب کنیم و هرچه سریعتر تجهیزات مورد نیاز را تهیه کنیم تا مسیر رشد و پیشرفت کارگاه با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.
خبرنگار : اگر بخواهید کارگاه را در ۵ سال آینده توصیف کنید، چه تصویری از آن دارید؟
کارآفرین: در پاسخ به این سؤال که اگر بخواهیم کارگاه را در پنج سال آینده تصور کنیم، چه تصویری از آن داریم، باید عرض کنم که من به وعدههای الهی بسیار خوشبین هستم و معتقدم هر کاری که با نیت خیر و در مسیر رضای خداوند انجام شود، با لطف خداوند و همراهی مردم به نتیجه خواهد رسید.
ما در کمتر از شش ماه توانستیم تعداد اعضای گروه را به حدود ۱۲۰۰ نفر برسانیم. هدف گام اول ما رسیدن به ۵۰۰۰ نفر است و معتقدم با شناختهتر شدن این حرکت و افزایش تعداد اعضا، میتوانیم قدمهای بسیار بزرگتری برداریم.
من همیشه به دوستانم میگویم که شرایط امروز ما با یک سال آینده بسیار متفاوت خواهد بود و مطمئن هستم که در یک سال آینده در جایگاه بسیار بالاتری قرار خواهیم داشت. در افق پنجساله، تصور من این است که این کارگاه به یک مجموعه تثبیتشده تبدیل شده باشد؛ دارای شعب مختلف در شهرهای دیگر، بهگونهای که تولیدات خود را به این مراکز ارائه کنیم و بتوانیم بازارهای گستردهتری حتی در سطح جهانی پیدا کنیم.
امیدوارم در پنج سال آینده بتوانیم یک الگوی موفق از اقتصاد قرآنی برای کشورهای اسلامی ارائه دهیم تا آنها نیز بتوانند از این مدل بهره بگیرند. در کنار کارگاههای تولیدی، انشاءالله فروشگاههایی که در نظر داریم نیز راهاندازی خواهد شد.
نگاه ما بسیار گستردهتر از یک کارگاه کوچک است و معتقدیم به اذن خداوند، این اتفاقها میتواند با سرعت بیشتری رقم بخورد. اقتصاد قرآنی تنها نیازمند همراهی و مشارکت مردم است.
در پایان لازم میدانم خاطرهای را عرض کنم. زمانی که مراسم تشییع پیکر حاج قاسم سلیمانی برگزار شد و آن حضور گسترده مردم را دیدم، در سال ۱۳۹۸ ایدهای برای شروع این حرکت داشتیم. حتی در آن زمان مردم را جمع کردیم و پرونده تشکیل دادیم و افراد قول دادند که اگر کار را شروع کنیم، هر کدام ۲۴ میلیون تومان مشارکت خواهند کرد؛ مبلغی که در آن زمان تقریباً برابر قیمت یک خودروی پراید بود.
اما در آن مقطع، نگاه من متفاوت بود و تصور میکردم تعداد افراد نباید زیاد شود و بیشتر به مبلغ مشارکت توجه میکردم. به همین دلیل آن حرکت به نتیجه نرسید و وقفهای در کار ایجاد شد.
اما امسال که دوباره این مسیر را آغاز کردیم، مردم اعلام آمادگی کردند و قول دادند که ۴۰ میلیون تومان مشارکت کنند. وقتی کار را شروع کردیم، دیدیم به لطف خدا نهتنها تعداد افراد بیشتر شد، بلکه مبالغ مشارکتهای ماهانه نیز افزایش پیدا کرد. این تجربه به ما نشان داد که اگر حرکت با نیت درست و در مسیر الهی باشد، خداوند زمینههای رشد آن را فراهم خواهد کرد.
در پایان عرض میکنم که اقتصاد قرآنی بر پایه «ایتام و زکات» یک تعریف جدید از اقتصاد است؛ اقتصادی که فقط به توسعه ظاهری و رشد یک بخش خاص از جامعه نگاه نمیکند.
در بسیاری از الگوهای اقتصادی، ممکن است کشور از نظر اقتصادی رشد کند، اما همزمان بخشی از مردم از این رشد بیبهره بمانند یا حتی آسیب ببینند. اما اقتصاد قرآنی به دنبال توسعهای همراه با پیشرفت همه مردم است؛ یعنی علاوه بر رشد اقتصادی کشور، تمام اقشار جامعه نیز باید در زندگی خود به رفاه و پیشرفت برسند و فاصله طبقاتی به حداقل برسد.
این نوع اقتصاد، تعریف جدیدی از مشارکت بخش خصوصی است؛ اما با این تفاوت که سرمایههای مردمی بر پایه انفاق و با نیت قربتاً الیالله وارد میدان میشوند، بدون اینکه افراد انتظار سود شخصی از پول خود داشته باشند. همین نگاه، باعث برکت در کار و ایجاد یک حرکت متفاوت اقتصادی میشود.
اگر بتوانیم اقتصاد قرآنی را در کشور اجرا کنیم و مردم به این فهم و بصیرت برسند، ظرفیتهای بسیار بزرگی ایجاد خواهد شد. برای مثال، اگر مردم قدرت اقتصادی بیشتری داشته باشند، حتی منابع بزرگی مانند معادن و سرمایههای ملی میتوانند در مسیر منافع عمومی قرار بگیرند و درآمد حاصل از آنها صرف امور خیریه، محرومیتزدایی و کارهای عامالمنفعه شود، نه اینکه تنها در اختیار گروه محدودی قرار گیرد.
در چنین شرایطی، توسعه کشور همراه با پیشرفت واقعی جامعه اتفاق میافتد. حتی در زمانهایی مانند تحریمها یا افزایش قیمتها، وجود چنین پشتوانه اقتصادی مردمی میتواند به کشور کمک کند تا از اقشار مختلف حمایت شود؛ همانگونه که در گذشته دولتها برای برخی کالاهای اساسی یارانه پرداخت میکردند. این امکان وجود خواهد داشت که با حمایت هدفمند، بازار مدیریت شود و از بیثباتی شدید قیمتها جلوگیری شود.
ثبات اقتصادی موضوع بسیار مهمی است؛ زیرا بیثباتی در بازار میتواند آسیبهای زیادی به یک جامعه وارد کند. امیدواریم با گسترش این نگاه و حرکت به سمت اقتصاد قرآنی، شاهد تغییرات مثبت و اساسی در نظام اقتصادی کشور باشیم و اقتصادی شکل بگیرد که در کنار رشد، عدالت و پیشرفت همه مردم را نیز به همراه داشته باشد.
انتهای خبر/
